Playing for Success Rotterdam bezorgt kinderen uit groep 6, 7 en 8 van het Rotterdamse basisonderwijs die een steuntje in de rug nodig hebben gedurende twaalf weken een wow-ervaring op een wow-locatie: bij topsportclubs Excelsior en Rotterdam Basketbal.

Over dit idee

Foto: Milan Boonstra

Playing for Success is een naschools programma voor leerlingen uit de groepen 6, 7 en 8 van de basisschool die (tijdelijk) minder goed functioneren op school dan zij zouden kunnen. De focus ligt daarbij op leerlingen met een laag cognitief zelfvertrouwen.

De doelstelling van Playing for Success is om de onderwijsprestaties van deze leerlingen te verbeteren door bij te dragen aan de ontwikkeling van soft skills. Leerlingen die een steuntje in de rug nodig hebben krijgen gedurende dertien weken positieve leerervaringen op een wow-locatie: bij topsportclubs Excelsior en Rotterdam Basketbal. Dertien weken lang, een middag per week, in een topsportomgeving. Naast taal en rekenen staan activiteiten op het programma als presenteren en ontmoetingen met topsporters.

Meer weten over de resultaten die worden geboekt met Playing for Success? Lees verder bij Onderzoek.

Wat en waarom

Foto: Milan Boonstra

Niet alle kinderen op Rotterdamse basisscholen presteren zo goed als ze zouden kunnen. Eén van de redenen daarvoor is een laag cognitief zelfvertrouwen. Het programma Playing for Succes biedt voor deze kinderen een aantrekkelijk naschools programma met intensieve begeleiding op een inspirerende ‘wow-locatie’.

Middels vier kernelementen wil Playing for Success de ontwikkeling van soft skills stimuleren. Deze soft skills dragen bij aan het verbeteren van schoolprestaties (hard skills) en het tegengaan van schooluitval. Er zijn vier kernelementen essentieel voor deze interventie:

  • leerlingen het gevoel geven dat ze speciaal zijn en ertoe doen;
  • leerlingen tijdens de activiteiten gebruik laten maken van de omgeving van het leercentrum (contextrijk leren)
  • het verzorgen van een klimaat waarin de persoonlijke ontwikkeling en het plezier van de leerlingen centraal staan, en niet de vergelijking met andere leerlingen (motivatiegericht klimaat);
  • uitdagende en haalbare activiteiten aanbieden waardoor de leerlingen succeservaringen hebben.

Begeleiding

Rotterdamse leerlingen worden in de leercentra echt uitgedaagd én intensief begeleid. Want als kinderen ontdekken dat ze wel kunnen leren en dat leren ook nog leuk is, krijgen ze hun zelfvertrouwen terug en nemen hun schoolprestaties toe.

Naast professionele docenten in de leercentra zorgen enthousiaste MBO- en HBO-stagiairs voor een hoge dosis aan persoonlijke begeleiding en aandacht. Playing for Success biedt hen een uitdagende stage, waarin ze kinderen leren begeleiden bij hun persoonlijke ontwikkeldoelen.

Playing for Success Rotterdam

Playing for Success is een van oorsprong Brits concept. In 2008 is het naar Nederland gehaald door onderwijsadviesbureau KPC Groep en vanaf 2012 ondersteunt Stichting de Verre Bergen dit programma in Rotterdam. Het programma wordt uitgevoerd door Stichting Playing for Success Rotterdam. In het bestuur van de stichting zitten vertegenwoordigers van het Rotterdamse scholenveld, de topsportclubs, het MBO/HBO en Stichting De Verre Bergen.

Wij hebben het Britse concept aangepast door de doelgroep te verruimen naar groep 6 en de duur van het programma te verlengen. Sinds 2013 focussen we met het programma op het basisonderwijs en wordt Playing for Success niet meer aangeboden op het middelbaar onderwijs.

In Rotterdam zijn er twee leercentra ingericht: bij Excelsior en bij Rotterdam Basketbal. Jaarlijks nemen maximaal 360 leerlingen deel aan het programma; deze leerlingen komen van zo’n 25 verschillende Rotterdamse basisscholen. Elke groep krijgt dertien inspirerende, activerende en uitdagende lesmiddagen. Ze leren daarin niet om te voetballen of basketballen, maar doen allerlei opdrachten waarmee ze hun soft skills versterken.

Door middel van onder meer presenteren, interviewen, samenwerken en reflecteren werken kinderen aan hun sociaal-emotionele vaardigheden. Dit werkt bevorderend voor eigenschappen als schoolmotivatie, zelfcontrole en een gevoel van controle over de toekomst: deze soft skills zijn belangrijke voorspellers voor succes in het leven. Uiteindelijk hoopt Playing for Success ook hun schoolresultaten (zoals de CITO-score) positief te beïnvloeden.

Meer weten over de resultaten die worden geboekt met Playing for Success? Lees verder bij Onderzoek. Het project is inmiddels een tweede fase ingegaan vanaf schooljaar 2016/2017. Lees verder bij Playing for Success 2016-2020.

Onderzoek

Foto: Milan Boonstra

Stichting De Verre Bergen heeft een onderzoek gekoppeld aan Playing for Success om te bekijken of en hoe de doelstellingen van het programma worden bereikt. De uitkomsten van dit onderzoek zijn in juli 2016 gepubliceerd.

Het Verwey-Jonker Instituut onderzocht het programma door middel van een procesevaluatie over het schooljaar 2012-2013 en effectmetingen tijdens de schooljaren 2013-2014 en 2014-2015. Hiervoor zijn lessen geobserveerd, ouders en docenten geïnterviewd en hebben de deelnemers vragenlijsten ingevuld. Het doel van het onderzoek is om te sturen op de inhoud en effectiviteit van het programma. Na de eerste procesevaluatie zijn een aantal veranderingen doorgevoerd, zoals de looptijd, aandacht voor goede stagiairs en terugkoppeling naar scholen.

De theorie achter Playing for Succes Rotterdam is schematisch weergegeven in onderstaand figuur.

Figuur: Kernelementen en beoogde effecten van Playing for Success Rotterdam. Verwey-Jonker Instituut, 2016.

PfS Schematisch figuur onderzoek

De uitkomsten van de procesevaluatie van het eerste jaar (2012-2013) van het programma vindt u in de eerste factsheet Playing for Success. Uit de resultaten uit het effectmetingen in het tweede jaar (2013-2014) blijkt dat op 4 van de 13 onderzochte items een positief significante ontwikkeling is gemeten bij deelnemers aan het programma ten opzichte van de controlegroep. Het gaat hierbij om effecten op de inzet voor schoolwerk, huiswerk maken, het cognitief zelfvertrouwen en vragen stellen aan de leraar. De uitkomsten van de effectmeting uit dit tweede jaar (2013-2014) leest u in de tweede factsheet Playing for Success.

De totale onderzoeksrapportage 2012-2015 is hier na te lezen. Het onderzoek laat zien dat alle betrokkenen zeer positief zijn over het programma. De leerkrachten, ouders en de Playing for Success-docenten zien dat de leerlingen zich positief ontwikkelen bij Playing for Success Rotterdam, vooral als het gaat om assertiviteit en zelfvertrouwen. Uit het effectonderzoek komt ook naar voren dat de schoolprestaties op het gebied van woordenschat beter zijn ontwikkeld bij de leerlingen die deelnamen aan Playing for Success Rotterdam ten opzichte van de controlegroep. Wat het meest opvalt, is dat het programma vooral effectief is voor leerlingen waar het programma zich in hoofdzaak op richt, namelijk kinderen met laag cognitief zelfvertrouwen. Bij deze leerlingen namen de soft skills sterker toe dan bij de rest van de deelnemers.

Op basis van de uitkomsten van het onderzoek heeft het bestuur van Stichting Playing for Success besloten om het programma te continueren; in samenwerking met alle betrokken partijen. Ook Stichting De Verre Bergen blijft de komende vier jaar betrokken bij het programma.

Gedurende deze periode wordt er opnieuw een proces- en effect-onderzoek uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut waarbij wordt gekeken naar de effecten van het vernieuwde programma. Lees hierover meer bij Playing for Success 2016-2020.

Playing for Success 2016-2020

Naar aanleiding van de gevonden effecten en de aanbevelingen uit het onderzoek naar Playing for Succes hebben de betrokken partijen gekozen het programma te continueren. Deze samenwerking is op 1 juli 2016 bezegeld middels de ondertekening van een convenant en de uitreiking van het onderzoek aan onderwijswethouder Hugo de Jonge. Zie nieuwsbericht.

De bijdragen van scholen en clubs zijn een voorwaarde voor de financiering van Stichting De Verre Bergen. Het is de doelstelling dat wanneer na vier jaar onze financiering afloopt het programma Playing for Success op eigen benen staat in Rotterdam.

In de periode vanaf augustus 2016 zal het programma ook op verschillende punten een belangrijke transitie doormaken om zo de succesfactoren nog beter in te zetten voor de leerlingen die er het meest baat bij hebben.

  1. Intensivering van het programma
    Vanaf schooljaar 2016/2017 zal het programma intensiever worden aangeboden. In plaats van 12 weken aaneengesloten zijn er nu twee perioden van in totaal 13 lessen Playing for Success. Na 8 weken volgt een periode waarin de leerling niet op het leercentrum is maar op school verder werkt aan een specifiek leerdoel. Daarna komen ze in dezelfde groep weer terug voor nog eens 5 lessen. De lessen zijn een half uur verlengd tot drie uur en de totale interventie is daarmee 39 uur in plaats van de 30 uur in eerdere schooljaren.
  2. Specifieke doelgroep
    Playing for Success blijkt met name succesvol voor kinderen met een laag cognitief zelfvertrouwen. Daarom worden juist die kinderen geselecteerd en geworven. In overleg met de leerkrachten en intern begeleiders worden over de selectie, aanmelding en registratie afspraken gemaakt.
  3. Curriculum
    Omdat het programma langere lesmiddagen heeft, in twee delen is geknipt en een week langer loopt, wordt het curriculum herijkt. Bewegen krijgt een grotere rol in het programma omdat dit heel goed past bij de uitgangspunten en doelen van het programma. Het onderzoek geeft aan dat een professionele uitvoering van het programma uiterst belangrijk is. Gedurende het jaar vinden daarom lesobservaties plaats en de centrummanager, docenten en stagiairs leveren actief feedback op het curriculum en de pedagogisch-didactische aanpak en uitvoering. Deze manier van werken past goed bij het model van Playing for Success.
  4. Verbeterde transfer naar scholen
    Positieve leerervaringen en resultaten die kinderen halen binnen de sfeer van het leercentrum zijn pas duurzaam als ze ook naar de schoolsituatie kunnen worden overgebracht. Overdracht van leerdoelen, leerproces en leerresultaten naar de school is daarom belangrijk en verdient meer aandacht. In het nieuwe programma geldt dit des te meer omdat er een tussenperiode is waarin op school aan Playing for Success-leerdoelen gewerkt wordt. Effectieve communicatie met scholen is daarom een prioriteit.
  5. Ouderbetrokkenheid
    Ook een grotere betrokkenheid van ouders draagt bij aan een duurzamer effect van deelname. Vaardigheden die kinderen opdoen in het leercentrum beklijven beter als deze ook thuis worden gestimuleerd. Ouders worden daarom actief betrokken middels persoonlijke gesprekken en op de hoogte gehouden via een online leerlingvolgsysteem.
Partijen

Het programma Playing for Success 2016-2020 wordt uitgevoerd door Stichting Playing for Success Rotterdam. In het bestuur van de stichting zitten vertegenwoordigers van het Rotterdamse scholenveld, de topsportclubs, het MBO/HBO en Stichting De Verre Bergen.

De volgende partners zijn betrokken bij de uitvoering van het programma:

  • De MVO-organisaties van topsportclubs zijn nauw betrokken bij de uitvoering en financiering:
    • Stichting Excelsior4All – onderdeel van eredivisieclub Excelsior (voetbal)
    • Dreamteam Foundation – onderdeel van eredivisieclub Rotterdam Basketbal
  • Schoolbesturen BOOR, RVKO, PCBO, Kind & Onderwijs en samenwerkingsverband Passend Primair Onderwijs zijn inhoudelijk en financieel partner
  • Voor stagiairs uit het mbo en hbo wordt samengewerkt met het Albeda College, ROC Zadkine, Hogeschool Rotterdam en InHolland