Moeders van Rotterdam ondersteunt zeer kwetsbare zwangere vrouwen om te zorgen voor een gezond kraambed en veilige hechtingsperiode voor het kind.

Over dit idee

begeleider met moederHet programma Moeders van Rotterdam richt zich op zeer kwetsbare zwangere vrouwen. Als deze moeders stress ervaren, ontwikkelt het kind zich minder goed tijdens de zwangerschap. Ook kan de ervaren stress leiden tot een minder veilige kraamperiode en een slechte start voor het kind. In samenwerking met o.a. Bureau Frontlijn en het Erasmus Medisch Centrum pakken wij deze problemen aan in het programma ‘Moeders van Rotterdam’.

Bekijk hier het filmpje waarin deelnemers aan het programma en professionals aan het woord komen.

Wat en waarom

Begeleider met kindWetenschappelijke studies tonen aan dat zeer kwetsbare zwangere vrouwen meer kans hebben op ongunstige zwangerschapsuitkomsten, bijvoorbeeld dat het kind zich minder goed heeft ontwikkeld in de buik, dat zij persoonlijk meer gezondheidsproblemen ervaren en dat er een hogere kans is op een verstoorde ontwikkeling van het kind. Deze verstoorde ontwikkeling wordt veroorzaakt doordat deze doelgroep problemen ervaart met de zorg en opvoeding van hun pasgeboren kind. De lange termijn effecten van deze verstoorde ontwikkeling zijn een hogere kans op blijvende intellectuele en motorische schade op het kind. Uit de praktijk blijkt dat deze vrouwen door een gebrek een (financiële) middelen en mogelijkheden om voor zichzelf en het kind te zorgen niet zelfstandig in staat zijn om deze negatieve situatie te veranderen.
Met de ondersteuning van het programma Moeders van Rotterdam beoogt De Verre Bergen een effectief bewezen interventie te ontwikkelen die deze kwetsbare zwangere vrouwen daadwerkelijk helpt. Daarnaast vindt De Verre Bergen het belangrijk dat deze werkwijze vervolgens wordt ingebed binnen stedelijke zorginstellingen en de wijkteams.

Uitwerking

Het programma Moeders van Rotterdam wordt uitgevoerd door Bureau Frontlijn, binnen het programma worden 150 zeer kwetsbare vrouwen per jaar opgenomen. Zij worden gedurende een periode van drie jaar begeleid door teams bestaande uit een combinatie van professionals en studenten.
Een vrouw wordt aangemeld voor het programma door verloskundige professionals vóór haar 36e zwangerschapsweek. Er wordt vastgesteld of er sprake is van een niet kwetsbare, kwetsbare, of zeer kwetsbare zwangere vrouw. Alleen het laatste geval leidt tot een verzoek aan Moeders van Rotterdam voor een intake bij deze vrouw thuis. Als de aanstaande moeder wordt toegelaten, gaat zij Fase 1 van het programma in.

In Fase 1 stelt het team een op maat gemaakt Plan van Aanpak op. Het Plan van Aanpak richt zich in eerste instantie op het oplossen van de acute crisissituatie, daarnaast beschrijft het welke doelen, wanneer en op welke manier worden nagestreefd.
Voorbeelden zijn het bemiddelen bij een naderende huisuitzetting, het regelen van een zorgverzekering of het creëren van een veilige omgeving voor de baby, met bijvoorbeeld een bedje en commode.

In Fase 2 en 3 staan de omstandigheden die een veilige hechting met het kind mogelijk maken centraal en wordt er gewerkt aan de opvoedings- en onderwijsondersteunende vaardigheden van de moeders. Ook wordt er aandacht besteed aan de ontwikkeling van het kind, zoals taalvaardigheid en motoriek. Tot slot wordt de moeder ondersteund in het zoeken van een opleiding of baan, om haar zelfredzaamheid te vergroten.
Gedurende deze fases is er nauwe samenwerking en afstemming met het consultatiebureau van het Centrum voor Jeugd en Gezin.

Na het derde jaar stopt het traject, maar wordt door medewerkers van Bureau Frontlijn telefonisch contact onderhouden met de moeder. Het nazorgtraject is nodig om ervoor te zorgen dat moeders geholpen kunnen worden wanneer zij te maken krijgen met een terugval in hun situatie.

Woning zwanmgere vrouw

Meer informatie over het programma vindt u op de website van Moeders van Rotterdam.

Onderzoek

Het onderzoek naar Moeders van Rotterdam wordt geleid door het Erasmus MC, afdeling verloskundige en prenatale zorg. Het onderzoek start in september 2015 en eindigt eind 2019. Al gedurende het onderzoek zal nauw worden samengewerkt met de sociale wijkteams. Zij worden door Bureau Frontlijn opgeleid hoe zij moeten omgaan met deze kwetsbare doelgroep zodat zij na de afronding van het programma (een deel van) de zorg voor deze kwetsbare groep kunnen overnemen.

Onderzoeksopzet

Voor het onderzoek worden twee groepen gecreëerd. Groep 1 bestaat uit de 600 zeer kwetsbare zwangere vrouwen die begeleid worden door het programma Moeders van Rotterdam. Groep 2 bestaat uit 600 kwetsbare zwangere vrouwen die minder lage kwetsbaarheidsscore hebben en daarom een minder intensief programma aangeboden krijgen.
Schematisch zie het effectonderzoek er als volgt uit:

Figuur 1. Schematische weergave van het effectonderzoek

Schematische weergave van effectenonderzoek

Onderstaande factsheet geeft een beschrijving weer van de opzet van het programma en van het onderzoek van het programma.

Voorkant factsheet website

Partijen

Het programma is geïnitieerd en wordt uitgevoerd door:
Bureau Frontlijn
Erasmus Medisch Centrum
Stichting De Verre Bergen

De andere samenwerkingspartijen zijn:
• Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond
• Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond
• Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Rijnmond
• Kraamzorg Rotterdam
• Verloskundigen Praktijk Charlois (i.v.m. eerste pilot praktijk)
• Erasmus MC – afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg
• Erasmus MC – Kenniscentrum Psychiatrie en Zwangerschap
• Antes
• Verloskunde Academie Rotterdam (samenwerking Hogeschool Rotterdam en Erasmus MC)
• Hogeschool Rotterdam
• Hogeschool InHolland
• Gemeente Rotterdam, directie Maatschappelijke Ondersteuning in de Wijk
• Gemeente Rotterdam, directie J&O, afdeling Jeugd
• Rotterdamse Verloskundig Samenwerkingsverbanden (VsV)
• VsV Sint Fransiscus Gasthuis
• VsV+ Rijnmond Rotterdam Zuid
• VsV Erasmus MC

IMG_9403

Fotograaf: Ferry ten Brink. Ondertekening Convenant Moeders van Rotterdam